Anderen in de wereld helpen maakt de vergissing tot werkelijkheid - zegt de Cursus dit echt
door Greg Mackie
Bij de Circle benadrukken we al sinds lang dat daadwerkelijk anderen in de wereld helpen een essentieel onderdeel is van het Course-pad. Wij geloven dat het de bedoeling is van de Cursus 'gevorderden' voort te brengen in de lijn van Gandhi, Moeder Teresa en bovenal de historische Jezus: ware wonderdoeners die hun leven onbaatzuchtig wijden aan het dienen van hun broeders, om hun verlossing en de verlossing van de wereld te bewerkstelligen.
In de loop der jaren hebben vele Course-studenten hun ernstige twijfels geuit over onze benadering. Hoewel deze twijfels op vele manieren kenbaar zijn gemaakt, werd vooral beweerd dat je door anderen in de wereld te helpen 'de vergissing tot werkelijkheid maakt'. Met andere woorden: volgens deze zienswijze maakt een nadruk op het dienen van mensen 'daarbuiten' de vergissing van de afscheiding in onze geest tot werkelijkheid; het versterkt de schijnbare werkelijkheid van de afscheiding.
Het idee dat de Cursus voor het werkelijk maken van de vergissing waarschuwt is wijdverbreid. Ken Wapnick zegt dat de vergissing niet tot werkelijkheid maken de 'primaire richtlijn' is in de Cursus; dit betekent dat dit in zijn ogen het belangrijkste principe in de hele Cursus is. Velen lijken het met hem eens te zijn. Dit idee lijkt inderdaad een fundamentele pijler te zijn van de gangbare 'Course-kennis'.
Maar is het werkelijk een fundamentele pijler van de Cursus? Instrueert de Cursus ons werkelijk niets te doen om anderen in de wereld te helpen, omdat dit de vergissing tot werkelijkheid zou maken? Ik weet zeker dat je mijn antwoord al kunt raden. In dit artikel zal ik dat antwoord eerst kort uiteenzetten en daarna het onderwerp meer in de diepte behandelen.
De Cursus zegt nergens dat anderen in de wereld helpen
automatisch de vergissing tot werkelijkheid maakt
Verre van een pijler te zijn is dit idee zelfs helemaal niet in de Cursus te vinden. Althans ik heb het nooit gevonden. Niet alleen zegt de Cursus nergens dat anderen in de wereld helpen de vergissing automatisch tot werkelijkheid maakt, hij gebruikt de zinsnede 'de vergissing tot werkelijkheid maken' überhaupt niet. Deze zin dus, die zo vaak in Course-kringen wordt herhaald, een zin die velen als een `asisprincipe van zijn leerplan beschouwen, is verbazingwekkend genoeg nergens op de bladzijden van de Cursus te vinden is.
'Vergissing tot werkelijkheid maken' betekent
de vergissingen van onze broeders als zonden zien
en hen vervolgens op egomanieren 'helpen'
Hoewel de Cursus nergens de zinsnede 'de vergissing tot werkelijkheid maken' gebruikt, is er één plaats waar de zin 'vergissing tot werkelijkheid maken' voorkomt: 'Er is je gezegd vergissing niet tot werkelijkheid te maken' (T12.I.1:1). Het concept dat in deze zin besloten ligt duikt ook elders in de Cursus op, in T9.III.6:7, T9.IV.4:4-6, T11.V.14:2-6, T12.III.2:1-4 [noot van de redactie: hier lees je in de Nederlandse vertaling wél 'de vergissing' terwijl er in het Engels 'his error' staat: 'zijn vergissing'] en LvG2.I.3:3-4. Geen van deze passages zegt echter dat iets in de wereld doen om anderen te helpen de afscheiding versterkt.
Wat betekent de zinsnede 'vergissing tot werkelijkheid maken' en zijn varianten dan wél? Misschien wel de meest bondige bewering van wat het betekent is te vinden in hoofdstuk 9 van het Tekstboek: 'Vergissingen in wie dan ook waarnemen en erop reageren alsof ze werkelijk zijn, is ze werkelijk maken voor jezelf' (T9.III.6:7). Anders gezegd: vergissing tot werkelijkheid maken is geloven in de werkelijkheid van de vergissingen die onze broeders maken, een geloof dat wordt versterkt door onze reacties op die vergissingen. De zin verwijst naar onze hardnekkige gewoonte ons op alle dingen te richten die andere mensen in onze ogen verkeerd doen, en deze dingen eerder als zware zonden dan als onschuldige vergissingen te zien. Wanneer we onze collega uitfoeteren omdat hij de vergadering vergeten is of onze kinderen de les lezen over hun slechte cijfers, of knarsetandend de vervelende gewoontes van onze echtgenoten door de vingers zien, dan maken we vergissing tot werkelijkheid.
Door ons op de vergissingen van andere mensen te richten zien we hen eerder als schuldige zondaren die onze veroordeling verdienen dan als de onschuldige Zonen van God die recht hebben op onze liefde.
De waarneming van onze broeders is onlosmakelijk verbonden met onze reacties op hen. Als we eenmaal besloten hebben dat Jan met de pet een verderfelijke zondaar is die niet deugt, zullen we dienovereenkomstig op zijn 'zonden' reageren. De specifieke voorbeelden die ik hierboven heb gebruikt zijn illustratief voor enkele reacties die in de Cursus genoemd worden. Een gebruikelijke reactie is om boos op hem te worden (T12.III.2). Een andere optie is proberen hem op allerlei ego-manieren te 'helpen', bijvoorbeeld door hem zogenaamde 'opbouwende kritiek' te geven (T9.III.2:1) of door de 'verheven' weg te nemen en zijn zonden met tegenzin te 'vergeven' (T9.IV.4). Maar al deze opties zijn in wezen nutteloos. Als we eenmaal de vergissingen van een broeder werkelijk hebben gemaakt door ze als zonden te zien, zal elk antwoord dat we kiezen deze 'zonden' alleen maar zwarter en hardnekkiger maken, zowel in onze geest als in de zijne.
Dit is heel wat anders dan wat Course-studenten over het algemeen bedoelen met 'de vergissing tot werkelijkheid maken'. Misschien wel de beste manier om dat verschil duidelijk te maken is er nota van te nemen dat geen enkele verwijzing in de Cursus naar het idee van 'vergissing tot werkelijkheid maken' spreekt van 'de vergissing tot werkelijkheid' maken. De afwezigheid van het woordje de lijkt misschien onbeduidend, maar in wezen maakt het een enorm verschil uit. Als Course-studenten spreken over 'de vergissing tot werkelijkheid maken' verwijzen ze naar de ultieme vergissing: de afscheiding. Maar in de Cursus verwijst het idee van 'vergissing tot werkelijkheid maken' niet naar de vergissing van de afscheiding, maar naar de specifieke vergissingen die we onze broeders zien maken. Het beschrijft een bepaald fenomeen binnen de afscheiding: onze ongelukkige gewoonte om de illusoire vergissingen van onze broeders als werkelijke zonden te zien en daar dienovereenkomstig op te reageren.
Het is natuurlijk volkomen waar dat de vergissingen van onze broeders als zonden zien één van de manieren is waarop we de afscheiding in onze geest versterken. Je zou kunnen zeggen dat vergissing tot werkelijkheid maken één van de manieren is waarop we de vergissing tot werkelijkheid maken. Het concept van de vergissing van de afscheiding tot werkelijkheid maken bestaat beslist in de Cursus: telkens wanneer we naar het ego luisteren doen we dat. Wanneer de Cursus echter spreekt over vergissing tot werkelijkheid maken, verwijst hij naar een meer specifiek fenomeen en suggereert hij op geen enkele wijze dat anderen in de wereld daadwerkelijk helpen altijd een ego-truc is die de afscheiding versterkt.
De oplossing is niet ermee te stoppen onze broeders te
helpen,
maar op te houden hun vergissingen tot werkelijkheid te
maken;
dit stelt ons in staat hen op manieren te helpen
die door de Heilige Geest zijn geïnspireerd
De Cursus zegt nergens dat de manier om te vermijden dat we vergissing tot werkelijkheid maken inhoudt ervan af te zien onze broeders te helpen. Als we geloven dat Jezus de auteur van de Cursus is, is dit nauwelijks een verrassing. Waarom zou Jezus, die in zijn aardse leven daadwerkelijk anderen geholpen heeft en door wonderen geheeld, ons nu het advies geven datgene te vermijden wat hij wél deed?
In plaats van ons ervan af te brengen onze broeders te helpen, verzoekt de Cursus ons dringend dit wél te doen. In feite is de paragraaf die ons rechtstreeks vertelt vergissing niet tot werkelijkheid te maken (T12.I) dezelfde paragraaf die zegt dat alles wat onze broeders doen een uitdrukking van liefde of een roep om hulp is, een roep die we zouden moeten beantwoorden met hulp.
Zeker, ons wordt wél verteld te stoppen met helpen op onze ego-manieren: 'Doe geen poging een broeder op jouw manier te 'helpen' (T12.I.6:10). We dienen onze vruchteloze onderneming te laten varen om onze broeders door middel van straf te verbeteren of door wanhopig te proberen hun 'zware zonden' door de vingers te zien. We moeten onze roeping tot vergeving-om-te-vernietigen voortijdig afbreken. Het loslaten van het helpen van onze broeders op onze manier is echter geen doel op zich, maar een noodzakelijke voorwaarde om hen te kunnen helpen op de manier van de Heilige Geest. Als wij zelf de Hulp van God willen vinden, moeten we hulp aanbieden aan iedere broeder die het nodig heeft, 'want alleen door op zijn verzoek in te gaan kun jij geholpen worden (T12.I.5:6). Zoals de Cursus vele malen op vele manieren zegt is het helpen van onze broeders de enige manier om tot God te ontwaken.
En hoe moeten we onze broeders dan helpen? Allereerst moeten we ermee ophouden hun vergissingen tot werkelijkheid te maken en ons door de Heilige Geest een nieuwe waarneming van hen laten geven als heilige Zonen van God. Onder Zijn begeleiding zullen we hen helpen door middel van ware vergeving, ware correctie. Kortom door hun wonderen aan te bieden. En hoewel wonderen in wezen een mentale uitbreiding van geheelde waarneming zijn, kunnen ze dikwijls eveneens de vorm aannemen van uitbreiding op gedragsniveau. Om dus terug te komen op mijn eerder genoemde voorbeelden van vergissing tot werkelijkheid maken, zouden we onze geheelde waarneming tot uitdrukking kunnen brengen door onze collega mee te nemen voor de lunch, of onze kinderen te knuffelen, of door waarlijk voorbij te zien aan de voorheen vervelende gewoontes van onze echtgenoot. Ik geloof dat we in sommige gevallen onze geheelde waarneming zelfs kunnen uitdrukken in de vorm van oprecht liefdevolle confrontatie, zoals Jezus zo dikwijls met ons doet in de Cursus. Maar hoe de vorm ook is, het is dikwijls onderdeel van het wonder om op een fysieke manier op onze broeders te reageren. Per slot van rekening is het overbrengen van geheelde waarneming in de ogen van de Heilige Geest de enige functie van het lichaam.
Valt het je op dat de reactie op onze broeders zoals hierboven wordt geschetst een heel andere is dan de reactie die opgeroepen wordt door hen die ervoor waarschuwen de vergissing tot werkelijkheid te maken? Het idee van de Cursus is dat we een menslievende houding ten opzichte van onze broeders aannemen door ons niet te richten op de vergissingen die zij maken. Dit is een daad van vriendelijkheid naar hen toe. Maar het overheersende idee binnen de Course-gemeenschap is dat we gedragingen moeten vermijden die het onjuiste idee schijnen te versterken dat er werkelijk een afgescheiden wereld 'daarbuiten' is. De specifieke gedragingen waar gewoonlijk voor gewaarschuwd wordt zijn daden van vriendelijkheid die voortkomen uit een wens om te helpen. Deze twee ideeën leiden dan ook tot opvallend verschillende reacties op anderen. Het idee van de Cursus over het niet werkelijk maken van vergissing resulteert in vriendelijkheid ten opzichte van anderen; het idee van de Course-gemeenschap over het niet werkelijk maken van de vergissing waarschuwt voor vriendelijkheid naar anderen toe. De toevoeging van dat kleine woordje 'de' verandert onze hele kijk op de bedoeling van de Cursus.
Welnu, geen enkele Course-student die ik ben tegengekomen heeft ooit bezwaar gemaakt tegen vriendelijkheid op zich. Het knelpunt schijnt het idee te zijn dat de Cursus werkelijk van ons wil dat we anderen in de wereld helpen, als onderdeel van zijn pad. Toch geeft de Cursus ons vele voorbeelden van de waarde die het helpen van anderen op concrete, uiterlijke manieren heeft. De Cursus zelf was het antwoord van Jezus op Helen en Bill's roep om hulp. In zijn persoonlijke leiding aan Helen en Bill gaf Jezus hun voortdurend de opdracht elkaar en andere mensen op tastbare manieren te helpen. Journey Without Distance beschrijft hoe ze ertoe werden geleid een jonge vrouw in nood te helpen. Tijdens hun ontmoeting met deze jonge vrouw zei Jezus tot hen: 'Dit is mijn ware kerk … anderen helpen' (Journey Without Distance, door Robert Skutch, blz. 50). Het vermaarde gebed 'Ik ben hier alleen om werkelijk behulpzaam te zijn' (T22.V(A).18:2-6) werd oorspronkelijk aan Bill gegeven, zodat hij werkelijk anderen behulpzaam kon zijn toen hij een conferentie bezocht over revalidatie. De Cursus zelf beschrijft actieve helpende rollen: leraar van God, heler van patiënten, psychotherapeut. En in het Psychotherapie-supplement, een handleiding voor op de Cursus gebaseerde psychotherapie, zegt Jezus dat anderen helpen niets minder is dan het heiligste in de wereld:
'Helen is heilig. Niets ter wereld is heiliger dan iemand te helpen die om hulp vraagt. En beiden komen met deze poging, hoe beperkt ook, hoe gebrekkig ook qua oprechtheid, heel dicht bij God. Waar twee zich hebben verenigd ter heelwording, is God aanwezig' (P2.V.4:1-4).
Deze passage is een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring van Jezus' houding ten opzichte van het helpen van anderen in de wereld. Hij spreekt hier absoluut over naar buiten gerichte hulp, aangezien hij specifiek verwijst naar psychotherapeuten die patiënten helpen. En hij ontzenuwt onmiskenbaar het idee dat anderen in de wereld helpen niets anders zou zijn dan een ego-truc om de vergissing tot werkelijkheid te maken. Integendeel, Jezus zegt hier dat zelfs wanneer onze hulp tot op zekere hoogte inderdaad bezoedeld is met ego-elementen (wanneer het 'beperkt' is en 'gebrekkig qua oprechtheid'), het nog steeds het heiligste in de wereld is. Alleen al de poging om een ander te helpen is een daad van verbinding die de Aanwezigheid van God uitnodigt bij ons te verblijven.
Waarom is het helpen van anderen op concrete, uiterlijke manieren waardevol? Eén reden die de Cursus geeft, een reden die vooral relevant is voor ons thema hier, is dat door anderen te helpen in feite de onwerkelijkheid van de afscheiding aangetoond kan worden. We vinden dit idee in paragraaf 30 van het Tekstboek 'De onveranderlijke werkelijkheid' (T30.VIII). De tweede alinea in deze paragraaf behandelt wat er gebeurt wanneer een wonderdoener een wonder tot stand brengt voor een broeder. Het wonder dat hier beschreven wordt is niet alleen maar een innerlijke heelwording van zijn geest, maar een dat ook een uiterlijke genezing teweegbrengt: '…een verschijningsvorm waarin hij volmaakt gezond is, volkomen vrij van alle vormen van gebrek, en veilig voor allerlei rampspoed' (T30.VIII.2:5).
Dit is dus een beschrijving van precies datgene waar Course-studenten zich zorgen over maken wanneer ze voor het werkelijk maken van de vergissing waarschuwen: iemand in de wereld helpen door een uiterlijke omstandigheid te veranderen.
De Cursus zelf drukt in deze alinea echter een heel andere houding uit. In plaats van deze daad van hulp te veroordelen als iets dat de schijnbare werkelijkheid van de afscheiding versterkt, beweert de Cursus dat het juist een bewijs is voor de onwerkelijkheid van de afscheiding. Het helpende wonder doet dat door te bewijzen dat de uiterlijke omstandigheid - die voortkwam uit het geloof in afscheiding en die zo onveranderlijk en werkelijk leek vóórdat het wonder kwam - niets meer was dan een voorbijgaande verschijningsvorm. 'Het wonder getuigt ervan dat je van verschijningsvormen kunt worden verlost, door te laten zien dat ze kunnen veranderen' (T30.VIII.2:2). De verbetering die een wonderdoener tot stand brengt in de uiterlijke omstandigheid van zijn broeder 'toont aan dat deze nooit werkelijk was en niet uit zijn werkelijkheid kan voortkomen' (T30.VIII.2:7). Het laat op een zeer ondubbelzinnige manier zien dat de omstandigheid op geen enkele wijze enig effect had op de onveranderlijke, eeuwige werkelijkheid.
Dit alles voert naar een climax die de gebruikelijke opvatting van 'de vergissing tot werkelijkheid maken' op zijn kop zet: onze broeders in de wereld helpen maakt niet automatisch de vergissing van de afscheiding tot werkelijkheid; integendeel, onze broeders helpen op een door de Heilige Geest geïnspireerde manier bewijst dat de vergissing van de afscheiding juist onwerkelijk is.
Conclusie
Ik kan in de Cursus geen enkel bewijs vinden ter ondersteuning van het idee dat anderen helpen automatisch de vergissing tot werkelijkheid maakt. We hebben gezien dat de Cursus dit nergens zegt, en dat hij zelfs de zinsnede 'de vergissing tot werkelijkheid maken' helemaal niet gebruikt. Hoe kan dit dan een pijler zijn in het leerplan van de Cursus? Hoe kan iets dat de Cursus nimmer zegt de 'primaire richtlijn' van de Cursus zijn?
Ook hebben we gezien dat de zinsnede 'vergissing tot werkelijkheid maken', die de Cursus wel gebruikt, niet verwijst naar het idee dat we de vergissing van de afscheiding werkelijk maken door anderen te helpen. Hij verwijst daarentegen naar het idee dat we de specifieke vergissingen van onze broeders werkelijk maken door ons op die vergissingen te concentreren. De vergissingen van onze broeders werkelijk maken is beslist wel één van de manieren waarop we de vergissing van de afscheiding werkelijk maken. Hier volgt echter niet uit dat anderen helpen altijd een poging van het ego is om ons geloof in afscheiding te versterken.
Tenslotte hebben we gezien dat het hele idee van vergissing tot werkelijkheid maken, zoals het in de Cursus zelf wordt besproken, ons in feite aanmoedigt onze broeders te helpen. Door onze ego-manieren om hen te helpen los te laten worden we in staat gesteld hen op manieren te helpen die door de Heilige Geest geïnspireerd zijn. Anderen helpen, zowel in de geest als op gedragsniveau, is zo centraal op het pad van de Cursus dat het deze hulp als het heiligste in de wereld beschouwt. Anderen helpen zoals de Heilige Geest ons ertoe leidt versterkt ons geloof in afscheiding niet, maar maakt in feite dat geloof ongedaan.
Dit alles in aanmerking genomen zou ik willen voorstellen om het idee dat anderen in de wereld helpen de vergissing tot werkelijkheid maakt uit onze 'Course-kennis' te schrappen. Daardoor wordt volgens mij een belangrijke blokkade weggenomen om de beloften van de Cursus in ons leven te ervaren. Die beloften zullen zich alleen maar in ons manifesteren als we ware wonderdoeners worden die de helende Liefde van God naar onze broeders in nood brengen en door dat te doen de wereld redden.
Return to top | Send Reader Feedback | View Reader Feedback | Printer friendly version
Dear friend: We offer the materials on this website to you in the hope that they can serve you well on your journey home. Your continuing donations support the work of the Circle of Atonement. Thank you.
Click here to make a Donation.
This material is copyrighted by the Circle of Atonement, P.O. Box 4238, W. Sedona, AZ 86340. All rights reserved. The opinions expressed are the personal interpretation and understanding of the author(s).
Please report problems to the webmaster.
